Apteczka podróżna krok po kroku

Zanim zapakujesz apteczkę — zasady ogólne

Poniższa lista to moja osobista ściągawka, wypracowana głównie z myślą o dalekich podróżach — miejscach, gdzie dostęp do apteki bywa mocno ograniczony albo napięty harmonogram nie zostawia czasu na szukanie. Działa jednak równie dobrze przy krótszym europejskim wyjeździe — po prostu z niej wybierzesz mniej pozycji.

• W przypadku wyjazdu wewnątrz Unii Europejskiej pamiętaj, aby wyrobić kartę EKUZ i korzystać z pomocy lekarskiej na zasadach lokalnych mieszkańców, bez dodatkowych kosztów.
• Pamiętaj o ubezpieczeniu podróżnym — w przypadku podróży na inny kontynent powinno obejmować wysokie koszty leczenia, transport medyczny, przewóz ciała oraz bezgotówkową obsługę w razie wypadku.
• Wszystkie przewożone leki zabieramy w oryginalnych opakowaniach wraz z ulotką. Leki na receptę wraz z zaświadczeniami i wydrukowanymi receptami przewozimy w bagażu podręcznym, aby były łatwo dostępne do kontroli.
• Sprawdź przepisy przewożenia leków do danego kraju — wiele krajów ma dodatkowe restrykcje, a część wymaga specjalnego zgłoszenia przed wyjazdem. Informacje znajdziesz w zakładce danego kraju na stronie odyseusz.gov.pl/kraje.
• Dla leków i substancji kontrolowanych może być potrzebna również zgoda na wywóz leku z Polski — wtedy ten dokument także dołączamy do dokumentacji medycznej i leków (więcej w sekcji Dokumenty formalne).
• Jeśli lecisz do Afryki, Azji lub Ameryki Południowej, warto odwiedzić lekarza medycyny podróży odpowiednio wcześniej przed wyjazdem — ustali, czy potrzebne będą szczepienia lub leki specjalne dla danego kierunku (np. przeciwmalaryczne).
• Ostateczny wybór elementów apteczki zależy od kierunku podróży, czasu trwania i planowanych aktywności.
• Niektórych rzeczy nie da się przewieźć i trzeba je kupić na miejscu — przykład: przy pobycie powyżej 3000 m n.p.m. przydatny bywa tlen w sprayu, ale nie zabierzesz go w bagażu (ani podręcznym, ani rejestrowanym) — jest klasyfikowany jako łatwopalny gaz pod ciśnieniem w pojemności większej niż zwykły dezodorant.

Przeciwbólowe

• Paracetamol (Apap) — przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, łagodniejszy dla żołądka, bezpieczniejszy przy odwodnieniu (np. w upale).
• Ibuprofen — silniejszy przy bólach zapalnych i mięśniowo-stawowych, działa też przeciwzapalnie, ale bardziej obciąża żołądek i nerki, mniej wskazany przy odwodnieniu.
• Rapidentin — krople na ból zęba, przydatne w przypadku długich lotów.
• Żel przeciwbólowy na stawy/plecy (np. Voltaren lub ibuprofen w żelu).

Gardło i przeziębienie

• Pastylki do ssania (Strepsils, Septolete).
• Spray do nosa, np. ksylometazolin.
• Tabletki na kaszel bez kodeiny i bez pseudoefedryny — np. ACC Optima na kaszel mokry lub bardziej uniwersalne tabletki ISLA.
• Witamina C, rutinoskorbin, cynk.

Żołądek i trawienie

• Węgiel aktywny, Smecta, Stoperan.
• Nifuroksazyd.
• Elektrolity doustne.
• Enterol lub inny probiotyk.
• Antybiotyk o szerokim spektrum na receptę.

Rany, oparzenia, skóra i ochrona przed słońcem

• Bandaż elastyczny, bandaż dziany, gaziki jałowe i zestaw plastrów różnego rozmiaru.
• Jednorazowe gaziki nasączone alkoholem izopropylowym (70%) — dobre do torebki w trakcie zwiedzania.
• Octenisept do odkażania ran — to płyn, mieści się w zasadach bagażu podręcznego.
• Panthenol w piance/spray'u na oparzenia słoneczne.
• Maść na uczulenie skórne (hydrokortyzon) — dobra opcja na ukąszenia owadów i podrażnienia skóry.

Ochrona przeciwsłoneczna

• Krem z filtrem SPF 50 dopasowany do intensywności słońca w danym regionie (bliżej równika i na dużych wysokościach promieniowanie jest silniejsze niż w Polsce).
• Sztyft do ust z filtrem UV — usta łatwo pomijamy, a łuszczą się najszybciej.
• Krem/pianka po opalaniu (aftersun) — Panthenol wymieniony wyżej sprawdza się tu podwójnie: i na otarcia, i na poparzenia słoneczne.

Inne przydatne

• Repelent MUGGA — sprawdza się w wymagających destynacjach.
• Tabletki na chorobę lokomocyjną (np. Aviomarin).
• Melatonina — pomocna w przypadku podróży przez różne strefy czasowe.
• Leki wymagane na dany kierunek, np. leki przeciwmalaryczne (Malarone) w podróży do Kenii.
• Opcjonalnie: termometr elektroniczny (termometry rtęciowe są zakazane w samolocie), nożyczki (najlepiej do bagażu rejestrowanego — w podręcznym dopuszczalne są małe nożyczki z ostrzem poniżej 6 cm bez ostrego zakończenia, choć decyzja zawsze zależy od urzędnika na kontroli), agrafka.

Dokumenty formalne

Wzór zaświadczenia od lekarza na leki na receptę, do zabrania wraz z wydrukowanymi receptami:

Czym jest WIF/GIF i kiedy jest potrzebne

WIF (Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny) i GIF (Główny Inspektorat Farmaceutyczny) wydają zgodę na przywóz lub wywóz z Polski leku zawierającego środek odurzający lub substancję psychotropową na własne potrzeby lecznicze. WIF obsługuje wyjazdy w obrębie strefy Schengen, GIF — poza nią.

Dokument jest potrzebny tylko dla leków z konkretnej listy substancji kontrolowanych — należą do niej m.in. silne leki przeciwbólowe (opioidy, np. morfina, oksykodon, tramadol w niektórych postaciach), benzodiazepiny (np. Xanax, Valium, Relanium), leki nasenne z grupy „Z-drugs” (np. zolpidem), niektóre leki na ADHD (np. metylofenidat, lisdeksamfetamina) oraz medyczna marihuana. Pełną, aktualną listę substancji kontrolowanych publikuje GIF.

Wniosek składa się na podstawie recepty lub dokumentacji medycznej, min. 15 dni przed przekroczeniem granicy. Dokument wydawany jest w dwóch egzemplarzach (jeden zostaje w urzędzie, drugi okazujemy służbom celnym) i ma ważność maksymalnie 30 dni od wystawienia — warto o tym pamiętać przy dłuższych podróżach, bo przy powrocie po kilku tygodniach dokument może już nie obowiązywać i temat trzeba wyjaśnić bezpośrednio z GIF przed złożeniem wniosku.

Więcej informacji: gov.pl/web/gif — substancje kontrolowane